ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਣਡਿੱਠੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਥਕਾਵਟ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।
❖ ਨੀਂਦ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਨੀਂਦ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦਿਨ ਭਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
❖ ਮੋਬਾਇਲ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਇਲ, ਟੀਵੀ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਵਰਤਣਾ ਅੱਜ ਆਮ ਗੱਲ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਨੀਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਆਦਤ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
❖ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ:
•ਦਿਨ ਭਰ ਸੁਸਤਾਪਨ
•ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ
•ਵਜ਼ਨ ਵਧਣਾ
•ਦਿਲ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖ਼ਤਰੇ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਵੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
❖ ਸਿਹਤਮੰਦ ਨੀਂਦ ਲਈ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ
ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲਈ ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਆਦਤਾਂ ਅਪਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸੌਣਾ ਅਤੇ ਜਾਗਣਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਘੜੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰੀ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਕੈਫ਼ੀਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
❖ ਕੰਮ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ
ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਕੰਮ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
❖ ਨਤੀਜਾ
ਨੀਂਦ ਕੋਈ ਸ਼ੌਂਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਈਏ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਈਏ।